Lokata bankowa to forma oszczędzania, w której powierzamy bankowi nasze środki na określony czas w zamian za odsetki. Oprocentowanie lokaty podawane jest zazwyczaj w skali rocznej (tzw. oprocentowanie nominalne) i określa, ile zyskujemy w ciągu roku jako procent od zdeponowanej kwoty.
Jednym z kluczowych pojęć związanych z lokatami jest okres odsetkowy, czyli czas, po którym naliczane są odsetki i ewentualnie dopisywane do kapitału. Liczba takich okresów w ciągu roku zależy od częstotliwości kapitalizacji – im częstsza kapitalizacja, tym większy końcowy zysk.
Wyróżniamy dwa główne rodzaje oprocentowania:
Oprocentowanie proste – odsetki naliczane są wyłącznie od początkowej kwoty kapitału, niezależnie od liczby okresów odsetkowych.
Oprocentowanie składane – odsetki po każdym okresie odsetkowym są dodawane do kapitału, dzięki czemu kolejne naliczenia uwzględniają także wcześniejsze odsetki (tzw. procent składany).
Im częstsza kapitalizacja, tym większy końcowy zysk z lokaty, ponieważ odsetki są wielokrotnie doliczane do kapitału, co przyspiesza wzrost oszczędności.
Procent prosty to rodzaj oprocentowania w którym odsetki naliczane od kapitału początkowego nie podlegają dalszemu oprocentowaniu w kolejnych okresach rozliczeniowych, tj. nie zwiększają kapitału podlegającego oprocentowaniu.
Proces ten powoduje, że wartość kapitału rośnie w sposób liniowy w zależności od czasu.
Matematycznie, wartość końcową K_n kapitału początkowego K_0 po n latach przy oprocentowaniu rocznym r i kapitalizacji m razy w roku można obliczyć za pomocą wzoru:
Dopisywanie odsetek do kapitału nazywamy kapitalizacją odsetek bądź po prostu kapitalizacją, natomiast czas pomiędzy kolejnymi kapitalizacjami nazywamy okresem kapitalizacji.