Ten typ obejmuje zadania, w których korzystamy z definicji funkcji trygonometrycznych kąta ostrego w . Dla kąta ostrego oznaczmy przez przyprostokątną leżącą naprzeciw tego kąta, przez — przyprostokątną leżącą przy nim, a przez — przeciwprostokątną. Wtedy z definicji , i :
Brakujący bok obliczamy zwykle z . Zadania, w których w trójkącie prostokątnym obliczamy boki, obwód lub pole bez funkcji trygonometrycznych, zostały zebrane w osobnym typie .
Role przyprostokątnych zależą od kąta: przyprostokątna leżąca naprzeciw kąta leży przy drugim kącie ostrym . Dlatego i . Zanim zapiszemy iloraz, zaznaczmy kąt na rysunku i nazwijmy boki względem niego. Sinus i cosinus kąta ostrego są mniejsze od , bo przeciwprostokątna jest najdłuższym bokiem.
Wartości funkcji z długości boków
W tym wariancie znamy długości boków trójkąta prostokątnego — z rysunku albo z treści — i obliczamy wartość funkcji wskazanego kąta. Zapisujemy odpowiedni iloraz z definicji; brakujący bok obliczamy z : przyprostokątną jako , a przeciwprostokątną jako .
W tym zadaniu wszystkie boki są podane na rysunku, więc wystarczy ustalić, która przyprostokątna leży naprzeciw kąta, a która przy nim.
Tutaj znamy przeciwprostokątną i przyprostokątną leżącą przy kącie, a do sinusa potrzebna jest przyprostokątna leżąca naprzeciw niego, więc najpierw obliczamy ją z twierdzenia Pitagorasa.
Tutaj wyrażenie zawiera funkcje obu kątów ostrych, w tym , więc każdą funkcję zapisujemy względem jej własnego kąta.
Kąt opisany przez porównanie boków
W tym wariancie kąt nie jest zaznaczony, lecz opisany słownie, np. jako najmniejszy kąt trójkąta albo większy z kątów ostrych. Z wiemy, że naprzeciw dłuższego boku leży większy kąt. Najpierw ustalamy więc, naprzeciw której przyprostokątnej leży szukany kąt, a potem stosujemy definicję.
W tym zadaniu znamy wszystkie boki, a szukany kąt jest najmniejszym kątem trójkąta, więc leży naprzeciw najkrótszego boku.
Tutaj znamy tylko przyprostokątne: większy kąt ostry leży naprzeciw dłuższej z nich, a do cosinusa potrzebna jest jeszcze przeciwprostokątna z twierdzenia Pitagorasa.
Kąt przy odcinku poprowadzonym w trójkącie
W tym wariancie w trójkącie prostokątnym poprowadzono dodatkowy odcinek z wierzchołka do punktu na przyprostokątnej. Odcinek ten wyznacza mniejszy trójkąt prostokątny, w którym obliczamy brakujące długości z , a potem stosujemy definicję funkcji.
W tym zadaniu szukany kąt ma wierzchołek w punkcie leżącym na przyprostokątnej. Brakującą część przyprostokątnej obliczamy jako różnicę długości, gdy znamy już całą przyprostokątną.
Tutaj dodatkowym odcinkiem jest poprowadzona do przyprostokątnej, więc dzieli ją na połowy i od razu znamy jedną przyprostokątną mniejszego trójkąta.
Tutaj pytamy o kąt całego trójkąta, ale jego brakującą przyprostokątną obliczamy w mniejszym trójkącie ze środkową, a dopiero potem przeciwprostokątną dużego trójkąta.
Wartości pozostałych funkcji z wartości jednej funkcji
W tym wariancie znamy wartość jednej funkcji kąta ostrego i szukamy innej. Rysujemy trójkąt prostokątny o bokach zgodnych z daną wartością: dla przyjmujemy przyprostokątną naprzeciw kąta i przy kącie (albo i ), a dla — przyprostokątną naprzeciw kąta i przeciwprostokątną . Trzeci bok obliczamy z , a szukaną funkcję — z definicji.
Te same wartości możemy obliczyć z jedynki trygonometrycznej i wzoru na tangens — zadania rozwiązywane w ten sposób zostały zebrane w osobnym typie .
W tym zadaniu dany jest tangens, więc rysujemy trójkąt o przyprostokątnych równych licznikowi i mianownikowi, a sinus obliczamy po wyznaczeniu przeciwprostokątnej.
Tutaj dany jest sinus, więc znamy przyprostokątną naprzeciw kąta i przeciwprostokątną; brakującą przyprostokątną z twierdzenia Pitagorasa zostawiamy w postaci pierwiastka.
Tutaj tangens jest dany pośrednio równością, więc najpierw obliczamy jego wartość, a potem z jednego trójkąta odczytujemy zarówno sinus, jak i cosinus.
Długości boków z wartości funkcji
W tym wariancie znamy wartość funkcji kąta ostrego i informację o bokach, a szukamy innego boku lub pola trójkąta. Definicję zapisujemy jako równanie z niewiadomą długością, np. z otrzymujemy , a z — .
W tym zadaniu znamy sinus kąta i przeciwprostokątną, więc z definicji obliczamy przyprostokątną naprzeciw kąta, a drugą — z twierdzenia Pitagorasa. Na końcu porównujemy obie, bo pytanie dotyczy krótszej z nich.
Tutaj znamy tangens i przyprostokątną przy kącie, więc z definicji obliczamy drugą przyprostokątną, a potem pole ze jako połowę iloczynu przyprostokątnych.
Tutaj zamiast długości boku znamy różnicę długości przeciwprostokątnej i przyprostokątnej. Krótszy bok oznaczamy przez , dłuższy wyrażamy przez , a definicja sinusa daje równanie z niewiadomą .
Uzasadnianie z definicji funkcji
W tym wariancie uzasadniamy nierówność między wartościami funkcji albo to, że trójkąt o podanych wartościach funkcji nie istnieje. Z definicji , i zapisujemy funkcje jako ilorazy długości boków i porównujemy otrzymane wyrażenia.
Zadania, w których sprawdzamy, czy istnieje kąt o danych wartościach sinusa i cosinusa, zostały zebrane w osobnym typie , a zadania z zależnościami dla kątów ostrych trójkąta — w typie .
W tym zadaniu porównujemy sinus i tangens tego samego kąta: oba ilorazy mają ten sam licznik, a mianownik sinusa, czyli przeciwprostokątna, jest dłuższy od każdej przyprostokątnej.
Tutaj dane dotyczą dwóch różnych kątów ostrych tego samego trójkąta. Ponieważ z kąty te dopełniają się do kąta prostego, przyprostokątna leżąca naprzeciw jednego z nich leży przy drugim, więc z obu warunków obliczamy tę samą wielkość i otrzymujemy sprzeczność.

