Ten typ obejmuje zadania, w których rzucamy kilka razy monetą lub kostką albo łączymy oba doświadczenia. Wynikiem doświadczenia jest ciąg rezultatów kolejnych rzutów, np. para przy dwóch rzutach kostką. Przy rzutach symetryczną monetą i symetryczną kostką wszystkie takie ciągi są jednakowo prawdopodobne, więc korzystamy z :
Liczbę elementów obliczamy z : przy rzutach monetą , przy rzutach kostką , a przy rzucie monetami i jedną kostką . Kolejność rzutów ma znaczenie: i to dwa różne wyniki.
Przy dwóch rzutach kostką wygodnie jest zapisać wszystkie wyniki w tabeli: wiersze odpowiadają wynikom pierwszego rzutu, kolumny — drugiego, a każda z komórek to jeden wynik. Poniżej w komórkach wpisano sumy oczek:
W tabeli łatwo zaznaczyć pary spełniające warunek zadania, np. o danej sumie, iloczynie albo relacji między wynikami. Widać też, że różne sumy nie są jednakowo prawdopodobne — jednakowo prawdopodobne są pary wyników. Jak zapisywać wyniki zadań tego typu w tabeli i na drzewie, omówiono w artykule .
Czasem łatwiej obliczyć prawdopodobieństwo niż bezpośrednio zliczyć wyniki sprzyjające. Z otrzymujemy wzór:
Tutaj oznacza zdarzenie, którego prawdopodobieństwa szukamy, a — zdarzenie przeciwne, obejmujące wszystkie wyniki, w których nie zachodzi.
Zadania z jednym rzutem kostką lub jednym losowaniem zostały zebrane w typie , a zadania, w których kilka razy losujemy liczby lub kule — także ze zwracaniem, podobnie jak przy rzutach — w typie .
Tabela par i bezpośrednie zliczanie wyników
W tym wariancie wyników sprzyjających jest niewiele, więc wybieramy je z tabeli par albo wypisujemy wprost, zachowując kolejność rzutów. Warunek może dotyczyć relacji między wynikami, ich sumy lub iloczynu albo liczby utworzonej z wyrzuconych oczek. Prawdopodobieństwo obliczamy z , pamiętając, że przy dwóch rzutach kostką .
W tym zadaniu suma oczek ma przyjąć jedną ustaloną wartość — pary o tej sumie leżą w tabeli sum na jednej ukośnej linii.
Tutaj warunek dotyczy iloczynu oczek, więc szukamy rozkładów danej liczby na dwa czynniki od do ; rozkład na dwa różne czynniki daje dwa wyniki, a na dwa jednakowe — jeden.
Tutaj iloczyn oczek ma być większy od podanej liczby — w tabeli iloczynów takie pola tworzą obszar w prawym dolnym rogu.
Tutaj suma może przyjąć jedną z kilku wartości. Pary dla każdej wartości zliczamy osobno i dodajemy, bo te grupy par są rozłączne.
Tutaj rzuty rozróżniamy kolorem kostek, a warunek dotyczy jednakowych wyników na obu kostkach — takie pary leżą w tabeli na przekątnej.
Tutaj wynik pierwszego rzutu ma być większy od wyniku drugiego. Pomaga symetria: par z jest tyle samo co par z , więc każda z tych grup obejmuje połowę par o różnych wynikach.
Tutaj wyniki mają się różnić o ustaloną liczbę oczek, a ważne jest też, który rzut daje większy wynik, więc pary w odwrotnej kolejności nie sprzyjają zdarzeniu.
Tutaj iloczyn ma być nieparzysty, a to zachodzi tylko wtedy, gdy oba czynniki są nieparzyste — wyniki sprzyjające można więc policzyć regułą mnożenia zamiast przeglądać tabelę.
Tutaj muszą zajść jednocześnie dwa warunki — jeden dotyczy pierwszego rzutu, a drugi podzielności iloczynu — więc zliczamy pary spełniające oba, czyli .
Tutaj w jednym zadaniu są trzy zdarzenia: warunek dla każdego rzutu osobno, warunek dla sumy i połączenie dwóch warunków naraz, więc w tej samej tabeli zaznaczamy kolejno różne zbiory par.
Tutaj wyniki rzutów tworzą liczbę dwucyfrową , która ma być jednocześnie nieparzysta i podzielna przez podaną liczbę — nieparzystość zależy tylko od cyfry jedności .
Reguła mnożenia i niezależność rzutów
W tym wariancie warunki dotyczą osobnych rzutów albo osobnych części doświadczenia, np. monet i kostki. Wynik jednego rzutu nie wpływa na wynik innego — zdarzenia dotyczące różnych rzutów są — więc liczby dopuszczalnych wyników w poszczególnych rzutach mnożymy zgodnie z :
Tutaj oznacza liczbę wyników -tego rzutu spełniających warunek.
W tym zadaniu wynik każdego rzutu jest z góry ustalony, więc w każdym rzucie dopuszczalny jest tylko jeden wynik.
Tutaj warunek dotyczy tylko drugiego rzutu, więc wynik pierwszego może być dowolny, a szukane prawdopodobieństwo jest takie samo jak w pojedynczym rzucie kostką.
Tutaj doświadczenie łączy rzut monetami i rzut kostką, więc jest iloczynem liczby wyników monet i liczby wyników kostki, a warunek dotyczy obu części jednocześnie.
Zliczanie ustawień i rozłączne przypadki
W tym wariancie warunek określa, ile razy ma wypaść dany wynik albo jaki zestaw wyników ma się pojawić, ale nie mówi, w których rzutach. Liczymy więc ustawienia: ciągów rzutów monetą, w których orzeł wypada dokładnie razy, jest tyle, ile sposobów wyboru miejsc dla orłów spośród — z . Prawdopodobieństwo otrzymania dokładnie orłów w rzutach symetryczną monetą wynosi więc
W tym zadaniu znamy liczbę orłów, ale nie ich miejsca w ciągu rzutów, więc wyniki sprzyjające to wybory miejsc dla orłów.
Tutaj warunek „więcej orłów niż reszek” dopuszcza kilka liczb orłów. Każdą rozpatrujemy osobno, a liczby ustawień dodajemy zgodnie z , bo te przypadki się wykluczają.
Tutaj liczby orłów i reszek mają być różne, więc wygodniej jest zliczyć ustawienia, w których są równe, i skorzystać ze zdarzenia przeciwnego.
Tutaj rzucamy trzy razy kostką, a daną sumę daje kilka zestawów liczb. Zestaw trzech różnych liczb można ustawić na sposobów, zestaw z dwiema jednakowymi liczbami — na trzy sposoby, a trzy jednakowe liczby — na jeden.
Zdarzenie przeciwne
W tym wariancie łatwiej opisać wyniki niespełniające warunku niż te, które go spełniają; dotyczy to zwłaszcza zadań z określeniami „co najmniej” i „co najwyżej”. Zdarzeniem przeciwnym do otrzymania co najmniej raz danego wyniku jest brak tego wyniku we wszystkich rzutach, a takie ciągi łatwo zliczyć . Obliczamy więc prawdopodobieństwo i odejmujemy je od : .
W tym zadaniu rzucamy monetą, a pytanie dotyczy co najmniej jednej reszki — zdarzeniem przeciwnym jest otrzymanie samych orłów.
Tutaj rzucamy kostką, a warunek „co najmniej raz” dotyczy jednej wybranej liczby oczek — zdarzenie przeciwne oznacza, że tej liczby nie ma w żadnym rzucie.



