Ten typ obejmuje zadania, w których obliczamy , czyli prawdopodobieństwo zdarzenia pod warunkiem, że zaszło zdarzenie . Z definicji:
Wzór ma sens, gdy . Gdy wszystkie wyniki doświadczenia są jednakowo prawdopodobne, z otrzymujemy prostszą postać — wyniki liczymy tylko w obrębie warunku :
Warunek zawęża więc zbiór wyników, które bierzemy pod uwagę. Przydają się też , np. — bywa łatwiej policzyć wyniki z warunku, w których zdarzenie nie zachodzi.
Prawdopodobieństwo warunkowe z danych prawdopodobieństw
W tym wariancie nie zliczamy wyników — znamy prawdopodobieństwa niektórych zdarzeń, w tym prawdopodobieństwo warunkowe, a szukamy prawdopodobieństwa innego zdarzenia. Definicję przekształcamy do postaci:
Brakujące prawdopodobieństwo warunku obliczamy z , np. .
Zawężenie do grupy wskazanej przez warunek
W tym wariancie znamy liczebności grup, np. z tabeli wyników ankiety, a warunek wskazuje jedną z grup. Zawężamy zbiór wyników do tej grupy i korzystamy z : to stosunek liczby elementów grupy, które spełniają warunek , do liczby wszystkich elementów grupy. Ten sam wynik daje definicja prawdopodobieństwa warunkowego — w ilorazie skraca się liczba wszystkich wyników.
W tym zadaniu liczebności grup są podane w treści, a liczebność grupy wskazanej przez warunek znamy od razu, więc zbiór wyników zawężamy bez dodatkowych obliczeń.
Tutaj liczebności odczytujemy z tabeli, a liczebność grupy wskazanej przez warunek jest sumą liczb w jednym wierszu tabeli.
Wielokrotny rzut — zliczanie ciągów wyników
W tym wariancie rzucamy kilka razy kostką lub monetą, a wynikiem doświadczenia jest ciąg rezultatów kolejnych rzutów. Liczebności i wyznaczamy metodami kombinatoryki: miejsca w ciągu dla ustalonych wyników, np. dla orłów, wybieramy z , a pozostałe miejsca wypełniamy zgodnie z . Warunek określa, ile razy wypadł dany wynik, więc najpierw liczymy ciągi spełniające warunek, a potem — wśród nich — ciągi sprzyjające zdarzeniu .
W tym zadaniu zdarzenie wymaga co najmniej jednego ustalonego wyniku, więc wygodnie jest policzyć ciągi z warunku, w których ten wynik nie wypadł ani razu, i skorzystać z dla zdarzenia przeciwnego.
Tutaj zdarzenie dotyczy położenia orłów — mają stać obok siebie — więc ciągi sprzyjające zliczamy, wybierając miejsce, w którym zaczyna się blok orłów.
Tutaj warunek to wypadnięcie co najmniej raz ustalonego wyniku, więc obliczamy ze zdarzenia przeciwnego, a ciągi sprzyjające zliczamy w rozłącznych przypadkach.
Losowanie liczby — zliczanie wielokrotności
W tym wariancie losujemy liczbę z pewnego zakresu, a zdarzenia i dotyczą jej podzielności. Wielokrotności liczby w zakresie tworzą o różnicy , więc ich liczbę obliczamy ze :
Tutaj i to najmniejsza i największa wielokrotność w zakresie. Liczba podzielna jednocześnie przez dwie liczby jest wielokrotnością ich , co pozwala policzyć .
