Ten typ obejmuje zadania, w których na podstawie wykresu lub informacji o wyznaczamy jej wzór albo brakujące współczynniki. Najważniejsze jest dobranie postaci wzoru do danych — kanonicznej, iloczynowej albo ogólnej:
Gdy znamy wierzchołek, korzystamy z , gdy miejsca zerowe — z , a pytanie o lub dotyczy . Ostatni nieznany współczynnik (zwykle ) obliczamy, podstawiając współrzędne punktu wykresu: punkt leży na wykresie wtedy i tylko wtedy, gdy .
Wierzchołek i miejsca zerowe często nie są podane wprost. Wartość największa lub najmniejsza funkcji jest drugą współrzędną wierzchołka (); to samo daje zbiór wartości lub oraz jedyny punkt wspólny paraboli z prostą . Jedyne miejsce zerowe oznacza wierzchołek . Gdy zbiorem rozwiązań nierówności jest przedział , liczby i są miejscami zerowymi, a .
Zadania odwrotne, w których do wzoru dobieramy wykres, zostały zebrane w osobnym typie , a zadania o samym wierzchołku — w typie .
Postać kanoniczna z wierzchołka i punktu wykresu
W tym wariancie znamy wierzchołek — z treści, z rysunku albo z ukrytej informacji — oraz jeszcze jeden punkt wykresu. Zapisujemy , podstawiamy współrzędne punktu i z otrzymanego równania liniowego obliczamy .
W tym zadaniu wierzchołek i drugi punkt są podane wprost, a szukany wzór trzeba rozpoznać także w postaci ogólnej, więc postać kanoniczną wymnażamy ze .
Tutaj wierzchołek nie jest podany wprost: argument, dla którego funkcja przyjmuje wartość największą, jest pierwszą współrzędną wierzchołka, a sama ta wartość — drugą.
Tutaj funkcja ma dokładnie jedno miejsce zerowe, więc wierzchołek leży na osi , a wzór ma postać , gdzie jest tym miejscem zerowym.
Tutaj o położeniu wierzchołka świadczy liczba punktów wspólnych paraboli z osiami: skoro z osią jest tylko jeden, parabola jest do niej styczna w wierzchołku.
Wierzchołek wyznaczany z symetrii paraboli
W tym wariancie wierzchołka nie podano. Drugą współrzędną daje informacja o wartości największej lub najmniejszej, a pierwszą obliczamy z jako średnią dwóch argumentów o równych wartościach, np. miejsc zerowych:
Zależność ta dotyczy dwóch różnych argumentów, czyli . Potem zapisujemy postać kanoniczną (albo iloczynową) i obliczamy , a w razie potrzeby i .
W tym zadaniu pierwszą współrzędną wierzchołka dają dwa argumenty o równych wartościach, a drugą — dana wartość największa; szukamy tylko współczynnika .
Tutaj miejsca zerowe są podane jako punkty na osi , a drugą współrzędną wierzchołka daje jedyny punkt wspólny wykresu z prostą poziomą — taka prosta jest styczna do paraboli w wierzchołku.
Tutaj miejsca zerowe wynikają ze zbioru rozwiązań nierówności : końce tego przedziału są miejscami zerowymi, a ramiona paraboli są skierowane w dół. Zadania o takich nierównościach zostały zebrane w osobnym typie .
Postać iloczynowa z miejsc zerowych
W tym wariancie znamy miejsca zerowe , albo potrafimy je wyznaczyć. Zapisujemy :
Współczynnik jest podany albo obliczamy go z dodatkowego punktu wykresu. Na koniec w razie potrzeby zamieniamy wzór na postać kanoniczną lub ogólną.
W tym zadaniu miejsca zerowe są rozwiązaniami równania z wartością bezwzględną, a współczynnik odczytujemy ze wzoru; postać iloczynową zamieniamy potem na kanoniczną.
Tutaj znamy oś symetrii i jedno miejsce zerowe, więc drugie wyznaczamy z symetrii, a współczynnik — z dodatkowego punktu wykresu. Można też od razu zapisać postać kanoniczną i ułożyć układ równań z niewiadomymi i .
Brakujące współczynniki z osi symetrii
W tym wariancie znamy współczynnik i oś symetrii , a szukamy i . Z mamy
Wyraz wolny obliczamy z dodatkowej informacji o punkcie wykresu. Zadania, w których wyznaczamy samą oś symetrii, zostały zebrane w osobnym typie .
W tym zadaniu dany punkt leży na osi , więc jego druga współrzędna jest od razu wyrazem wolnym.
Tutaj zamiast punktu na osi znamy miejsce zerowe, więc wyraz wolny obliczamy z równania, które daje podstawienie tego miejsca zerowego do wzoru.
Współczynnik z wartości funkcji w punktach
W tym wariancie znamy wartości funkcji w jednym lub dwóch punktach. Z definicji każda informacja , czyli punkt wykresu, to równanie z niewiadomymi współczynnikami; rozwiązujemy je względem szukanego współczynnika.
W tym zadaniu jedna wartość funkcji wyznacza brakujący wyraz wolny, a potem obliczamy wartość funkcji w innym punkcie.
Tutaj znamy dwie równe wartości funkcji, więc porównujemy dwa wyrażenia — wyraz wolny się redukuje. Równość wartości oznacza też, że oś symetrii leży w połowie odległości między tymi argumentami.
Wybór wzoru pasującego do wykresu lub opisu
W tym wariancie wybieramy wzór spośród kilku podanych. Z wykresu lub treści odczytujemy kierunek ramion, który według wyznacza znak , a także wierzchołek, miejsca zerowe albo punkt i porównujemy je z tym, co widać w każdym wzorze: w postaci kanonicznej — wierzchołek, w iloczynowej — miejsca zerowe, w ogólnej — wyraz wolny i . Zwykle dwie cechy wystarczają, by odrzucić pozostałe wzory.
W tym zadaniu nie ma rysunku: znamy wierzchołek i kierunek ramion, więc szukamy postaci kanonicznej z odpowiednim nawiasem, liczbą poza nawiasem i znakiem .
Tutaj wzory są w postaci iloczynowej, więc porównujemy ich czynniki z miejscami zerowymi odczytanymi z wykresu, a znak — z kierunkiem ramion.
Tutaj wzory są w postaci ogólnej, a z rysunku nie odczytamy dokładnie wierzchołka; wystarczy porównać kierunek ramion, znak wyrazu wolnego i położenie wierzchołka względem osi .
Tutaj trzeba wskazać dwa wzory tej samej funkcji — w postaci kanonicznej i iloczynowej — więc oba muszą mieć ten sam współczynnik .
Przekształcanie wzoru do innej postaci
W tym wariancie znamy wzór w jednej postaci i zapisujemy go w innej. Postać kanoniczną lub iloczynową zamieniamy na , wymnażając nawiasy. Postać ogólną zamieniamy na kanoniczną, obliczając i albo uzupełniając wyrażenie do pełnego kwadratu.



.png)
.png)