Ten typ obejmuje zadania, w których doświadczenie ma skończenie wiele jednakowo prawdopodobnych wyników, a wyniki sprzyjające da się wskazać bez rozbudowanych metod kombinatoryki — najczęściej losujemy jedną kulę, jeden los, jedną osobę albo jedną liczbę ze zbioru. Korzystamy z :
Tutaj jest , czyli zbiorem wszystkich możliwych wyników, oznacza liczbę tych wyników, a — liczbę zdarzeniu . Ponieważ , zawsze .
Gdy łatwiej policzyć wyniki, przy których zdarzenie nie zachodzi, korzystamy ze i z :
Zadania, w których do zliczenia wyników potrzebujemy reguły mnożenia, kombinacji albo podziału na przypadki, zostały zebrane w osobnych typach: losowanie kilku liczb, cyfr lub kul — w typie , sytuacje praktyczne, np. wybór osób czy biletów — w typie , zadania łączące prawdopodobieństwo z geometrią lub funkcjami — w typie , a wielokrotne rzuty monetą lub kostką — w typie .
Obliczanie prawdopodobieństwa ze znanych liczebności
W tym wariancie znamy liczebności grup elementów i losujemy jeden element. Ustalamy , czyli liczbę wszystkich elementów, oraz , czyli liczbę elementów spełniających warunek, i korzystamy z .
W tym zadaniu znamy liczbę wszystkich kul i liczbę kul jednego koloru, a pytanie dotyczy drugiego koloru — liczbę kul tego koloru otrzymujemy przez odejmowanie.
Tutaj kule mają trzy kolory, a warunek „ani …, ani …” wyklucza dwa z nich, więc sprzyjają mu tylko kule trzeciego koloru. Równoważnie możemy obliczyć prawdopodobieństwo i odjąć je od .
Tutaj liczebności odczytujemy z , a warunek obejmuje kilka sąsiednich słupków, więc liczby z tych słupków dodajemy.
Zliczanie liczb spełniających podany warunek
W tym wariancie losujemy jedną liczbę ze zbioru kolejnych liczb naturalnych albo rzucamy raz kostką, a zdarzenie opisuje własność wylosowanej liczby. Prawdopodobieństwo obliczamy z , dzieląc liczbę pasujących liczb przez .
Najpierw ustalamy : zbiór kolejnych liczb naturalnych od do ma elementów, więc np. liczb dwucyfrowych jest . Potem wypisujemy liczby spełniające warunek i je zliczamy.
W tym zadaniu zbiór nie zaczyna się od jedynki, więc liczbę jego elementów obliczamy ze wzoru . Szukamy danej liczby — w zbiorze kolejnych liczb występują one co tyle, ile wynosi ta liczba.
Tutaj wylosowana liczba dwucyfrowa ma spełniać jednocześnie dwa warunki — nierówność i podzielność — więc zliczamy tylko liczby spełniające oba. Podzielność sprawdzamy, korzystając z .
Tutaj zliczamy liczby, która jest zarazem największym elementem zbioru, więc każdy jej dzielnik do tego zbioru należy.
Tutaj szukamy , a zbiór zawiera także liczby i , które pierwsze nie są.
Tutaj zliczamy liczb całkowitych, które mieszczą się w zbiorze.
Tutaj rzucamy raz kostką i porównujemy prawdopodobieństwa kilku warunków podzielności. Wszystkie dotyczą tego samego doświadczenia, więc wystarczy porównać liczby wyników sprzyjających — mianownik jest wspólny.
Wykorzystanie proporcji lub procentów
W tym wariancie nie znamy liczebności grup, tylko zależności między nimi: stosunek, krotność albo porównanie procentowe. Wszystkie liczebności wyrażamy przez jedną niewiadomą . Jeśli grupy liczą elementów, a sprzyja nam wylosowanie elementu grupy liczącej elementów, to w ilorazie z niewiadoma się skraca:
Do obliczenia prawdopodobieństwa nie potrzebujemy więc dokładnych liczebności grup.
W tym zadaniu dany jest stosunek liczebności dwóch grup, więc grupy liczą i elementów, a prawdopodobieństwo wylosowania elementu pierwszej grupy ma postać .
Tutaj grupy są trzy, a ich liczebności porównano parami, podając, ile razy jedna jest większa od drugiej, więc wszystkie liczebności wyrażamy przez liczebność najmniejszej grupy.
Tutaj jedna grupa jest o liczniejsza od drugiej, więc liczy elementów, gdzie jest liczebnością drugiej grupy — nie oznacza tu udziału w całości.
Wyznaczanie liczebności z podanego prawdopodobieństwa
W tym wariancie prawdopodobieństwo jest dane, a szukamy liczby elementów. Nieznaną liczebność oznaczamy literą, zapisujemy z jej użyciem i i przyrównujemy iloraz z do danego prawdopodobieństwa . Jeśli w pudełku jest kul białych i kul czarnych, a prawdopodobieństwo wylosowania kuli białej wynosi , to:
Po pomnożeniu obu stron przez mianownik otrzymujemy ; jego rozwiązanie musi być liczbą naturalną.
W tym zadaniu znamy liczbę kul jednego koloru i prawdopodobieństwo wylosowania kuli tego koloru, a niewiadoma — liczba kul drugiego koloru — występuje tylko w mianowniku.
Tutaj do pudełka dokłada się kul jednego koloru, więc niewiadoma zwiększa jednocześnie licznik i mianownik: równanie ma postać .
Uwzględnianie części wspólnej grup
W tym wariancie niektóre elementy należą jednocześnie do dwóch grup i . Liczba elementów należących do co najmniej jednej z nich to liczebność . Obliczamy ją tak, aby część wspólną, czyli , policzyć tylko raz:
W tym zadaniu obie liczebności z tabeli obejmują także osoby z części wspólnej, a pytanie dotyczy osób spoza obu grup, czyli zdarzenia przeciwnego do — liczba wyników sprzyjających to .
Zliczanie par i ciągów wyników
W tym wariancie jeden wynik doświadczenia jest uporządkowaną parą albo ciągiem. Liczbę wszystkich wyników obliczamy z : jeśli kolejne miejsca w ciągu można zapełnić na sposobów, to
Wyniki sprzyjające wypisujemy systematycznie, np. według pierwszego wyrazu ciągu, pamiętając, że i to różne wyniki.
W tym zadaniu wynikiem jest para wyników dwóch rzutów kostką, a suma oczek ma spełniać jednocześnie dwa warunki — pasujące pary wygodnie jest zaznaczyć w tabeli wyników.
Tutaj wynikiem jest czterocyfrowy numer losu, a warunek dotyczy sumy jego cyfr. Pierwsza cyfra nie może być zerem, co uwzględniamy zarówno w liczbie wszystkich numerów, jak i przy wypisywaniu numerów sprzyjających.




