Ten typ obejmuje zadania, w których losujemy kilka liczb, cyfr lub kul — z jednego zbioru albo z kilku zbiorów — albo jedną liczbę o określonej budowie cyfr, a potem obliczamy prawdopodobieństwo, że wynik spełnia podany warunek. Korzystamy z , a liczby i ustalamy metodami kombinatoryki.
Najpierw ustalamy, jak wygląda jeden wynik, czyli element . Przy losowaniu kolejno dwóch liczb ze zbioru -elementowego wynikiem jest para uporządkowana. Gdy losujemy ze zwracaniem, , a gdy bez zwracania, , bo drugą liczbę wybieramy już tylko spośród pozostałych. Przy losowaniu po jednej liczbie ze zbiorów i wynikiem jest para i .
Wyniki sprzyjające liczymy w tym samym modelu co wszystkie wyniki — z uwzględnieniem kolejności i tego, czy liczby mogą się powtarzać. Zadania, w których wyniki sprzyjające wskazujemy bez narzędzi kombinatoryki, zostały zebrane w typie , a zadania, w których takie liczby tylko zliczamy, bez obliczania prawdopodobieństwa — w typie .
Bezpośrednie zliczanie wyników i tabela par
W tym wariancie wyników sprzyjających jest niewiele, więc wypisujemy je systematycznie, np. według pierwszej liczby, albo zaznaczamy w tabeli, której wiersze odpowiadają pierwszej, a kolumny drugiej losowanej liczbie. Warunek może dotyczyć sumy, iloczynu, różnicy lub ilorazu liczb, porównania liczb albo liczby utworzonej z losowanych cyfr. Liczbę wszystkich wyników podaje , a prawdopodobieństwo obliczamy z . Pilnujemy kolejności: i to różne wyniki.
W tym zadaniu iloczyn dwóch liczb losowanych ze zwracaniem ma przyjąć ustaloną wartość, więc wypisujemy jej rozkłady na dwa czynniki ze zbioru — w obu kolejnościach.
Tutaj suma ma ustaloną wartość, a losowanie odbywa się bez zwracania, więc nie występują pary postaci — para dwóch jednakowych składników nie sprzyja zdarzeniu.
Tutaj suma ma być dzielnikiem podanej liczby, więc najpierw ustalamy, jakie sumy dwóch różnych liczb ze zbioru są możliwe, a potem wypisujemy pary dla każdej z nich.
Tutaj liczby pochodzą z dwóch różnych zbiorów, więc jest iloczynem ich liczebności, a suma ma przekroczyć podany próg.
Tutaj pierwsza liczba ma być większa od drugiej o jedną z dwóch podanych wartości, więc pary dla każdej różnicy wypisujemy osobno, pamiętając o kolejności.
Tutaj warunek dotyczy ilorazu pierwszej liczby przez drugą, więc zamiana kolejności liczb może zmienić to, czy para sprzyja zdarzeniu.
Tutaj przy losowaniu bez zwracania muszą zajść jednocześnie dwa warunki — dla pierwszej liczby i dla iloczynu — więc pary wypisujemy według pierwszej liczby.
Tutaj porównujemy numery kul z dwóch jednakowych pudełek. Pomaga symetria: par z jest tyle samo co par z , więc wystarczy odrzucić pary o równych numerach i resztę podzielić na pół.
Tutaj interesuje nas tylko większa z dwóch różnych liczb, więc kolejność nie ma znaczenia i wyniki można traktować jako pary nieuporządkowane — z jest ich , a w tym samym modelu liczymy wyniki sprzyjające.
Tutaj z dwóch cyfr losowanych bez zwracania tworzymy liczbę , a warunek dotyczy jej podzielności.
Tutaj cyfrę dziesiątek i cyfrę jedności losujemy z dwóch różnych zbiorów, a podzielność utworzonej liczby sprawdzamy za pomocą .
Tutaj kule losujemy z dwóch pudełek o różnej liczbie kul, więc cyfra dziesiątek i cyfra jedności utworzonej liczby mają różne zakresy.
Tutaj losujemy jedną liczbę ze zbioru liczb dwucyfrowych o różnych cyfrach, więc obliczamy z reguły mnożenia, a warunek łączy nierówność z porządkiem cyfr.
Reguła mnożenia i podział na rozłączne przypadki
W tym wariancie wyników sprzyjających jest dużo, ale mają prostą budowę, więc zliczamy je całymi grupami. Gdy warunek dotyczy osobno każdej losowanej liczby lub cyfry, mnożymy liczby możliwości zgodnie z . Gdy warunek można spełnić na kilka wykluczających się sposobów, dzielimy wyniki na rozłączne przypadki i dodajemy ich liczebności zgodnie z :
Przypadki muszą się wykluczać — inaczej niektóre wyniki policzymy dwa razy.
W tym zadaniu ograniczenia dotyczą osobno cyfry dziesiątek i cyfry jedności, więc liczbę wyników sprzyjających obliczamy od razu z reguły mnożenia.
Tutaj obie liczby mają być nieparzyste, a po pierwszym losowaniu bez zwracania zostaje o jedną liczbę nieparzystą mniej — drugi czynnik w regule mnożenia jest więc o mniejszy.
Tutaj suma ma być parzysta, a to zachodzi, gdy obie liczby są parzyste albo obie nieparzyste — te dwa rozłączne przypadki zliczamy regułą mnożenia i dodajemy.
Tutaj iloczyn ma być ujemny, czyli liczby mają różne znaki; liczba ujemna może być wylosowana jako pierwsza albo jako druga, więc rozpatrujemy dwa przypadki.
Tutaj iloczyn ma być nieujemny, więc oprócz par liczb tego samego znaku trzeba uwzględnić pary z zerem. Prościej jest policzyć wyniki — iloczyn ujemny — i odjąć je od .
Tutaj warunek dotyczy podzielności sumy przez , więc liczby z obu zbiorów grupujemy według reszt z dzielenia przez : suma liczb jest podzielna przez dokładnie wtedy, gdy suma ich reszt jest podzielna przez .
Tutaj podzielność iloczynu może zapewnić jeden czynnik albo dopiero oba razem, więc przypadki dobieramy tak, żeby się wykluczały i żadnej pary nie policzyć dwa razy.
Tutaj liczby losujemy z dwóch różnych zbiorów, a podzielność iloczynu zależy od tego, jak potrzebne dzielniki rozkładają się między czynniki — wygodnie jest rozpatrzyć kolejno elementy jednego ze zbiorów.
Tutaj warunek na sumę cyfr czterocyfrowego numeru losu prowadzi do kilku rozłącznych układów cyfr; pierwsza cyfra nie może być zerem, co trzeba uwzględnić w każdym układzie.
Suma zdarzeń z uwzględnieniem części wspólnej
W tym wariancie wynik ma spełniać co najmniej jeden z dwóch warunków, czyli interesuje nas . Zliczając osobno wyniki spełniające każdy warunek, wyniki z części wspólnej policzylibyśmy dwa razy, dlatego korzystamy z :
Przy warunku „podzielna przez lub przez ” częścią wspólną są liczby podzielne przez obie liczby, czyli wielokrotności ich najmniejszej wspólnej wielokrotności.
Zliczanie ustawień i wybór pozycji
W tym wariancie kilka razy losujemy jedną z dwóch jednakowo prawdopodobnych możliwości, a warunek określa, ile razy ma wystąpić dana możliwość, ale nie mówi, w których losowaniach. Wszystkich ciągów losowań jest , a ciągów z dokładnie wystąpieniami danej możliwości jest tyle, ile sposobów wyboru pozycji spośród — z :
Zadania o rzutach monetą, w których orły liczymy w ten sam sposób, zostały zebrane w typie .
W tym zadaniu losujemy kilka razy ze zwracaniem z pudełka z dwiema kulami, więc każde losowanie ma dwa jednakowo prawdopodobne wyniki — jak rzut monetą.
Tutaj zamiast kilku losowań z jednego pudełka losujemy po jednej kuli z kilku pudełek o takim samym składzie — model pozostaje ten sam.




