Ten typ obejmuje zadania, w których obliczamy boki, kąty i promień okręgu opisanego w dowolnym trójkącie za pomocą i . W trójkącie o bokach , , , kątach , , leżących naprzeciw tych boków i promieniu okręgu opisanego twierdzenie sinusów ma postać:
Twierdzenie cosinusów wiąże trzy boki z kątem między dwoma z nich:
Twierdzenie sinusów stosujemy, gdy znamy bok i kąt leżący naprzeciw niego, a twierdzenie cosinusów — gdy znamy dwa boki i kąt między nimi albo wszystkie trzy boki. Z naprzeciw dłuższego boku leży większy kąt.
Zadania z poziomu podstawowego, w których wystarczy jedno zastosowanie twierdzenia cosinusów, zostały zebrane w osobnym typie .
Cosinus kąta z trzech boków
W tym wariancie znamy długości wszystkich boków trójkąta i szukamy cosinusa jego największego albo najmniejszego kąta. Najpierw wskazujemy bok leżący naprzeciw tego kąta — najdłuższy albo najkrótszy — a potem przekształcamy twierdzenie cosinusów:
Kąt leży naprzeciw boku .
W tym zadaniu długości boków są liczbami, a szukamy cosinusa największego kąta, czyli kąta leżącego naprzeciw najdłuższego boku.
Tutaj długości boków są wyrażone za pomocą wspólnej niewiadomej, a szukamy cosinusa najmniejszego kąta — niewiadoma skraca się w trakcie obliczeń.
Twierdzenie sinusów i promień okręgu opisanego
W tym wariancie znamy bok trójkąta i sinus kąta leżącego naprzeciw niego, a szukamy promienia okręgu opisanego na trójkącie — albo odwrotnie: z promienia i boku wyznaczamy sinus kąta. Korzystamy z równości:
W tym zadaniu kąt leżący naprzeciw danego boku nie jest podany, ale znamy sinus sumy dwóch pozostałych kątów — kąty trójkąta sumują się do , więc jest to sinus szukanego kąta. Z promienia obliczamy długość okręgu.
Tutaj boki trójkąta równoramiennego trzeba najpierw obliczyć z wysokości i promienia okręgu wpisanego — z . Sinus kąta przy podstawie odczytujemy potem z trójkąta prostokątnego odciętego wysokością.
Tutaj okrąg jest opisany na trapezie — taki trapez jest równoramienny — i jest też okręgiem opisanym na trójkącie wyznaczonym przez przekątną. Z danego stosunku sinusów dwóch kątów i twierdzenia sinusów obliczamy przekątną, a potem wysokość i podstawy.
Sinus kąta, wybór kąta i twierdzenie cosinusów
W tym wariancie znamy sinus jednego z kątów — z twierdzenia sinusów albo ze — i szukamy boku. Cosinus tego kąta obliczamy z , a jego znak ustalamy z treści: kąt ostry ma dodatni cosinus, a rozwarty — ujemny. Potem stosujemy twierdzenie cosinusów; gdy niewiadomą jest bok przylegający do znanego kąta, otrzymujemy i odrzucamy rozwiązanie niezgodne z danymi.
W tym zadaniu z promienia okręgu opisanego i boku obliczamy sinus kąta. Kąt rozwarty odrzucamy, bo leżałby naprzeciw boku, który według treści nie jest najdłuższy, a z rozwiązań równania kwadratowego wybieramy to, przy którym szukany bok jest najdłuższy.
Tutaj szukany bok przylega do kąta, którego sinus obliczamy z twierdzenia sinusów. Ten kąt jest ostry, bo najdłuższy bok leży naprzeciw innego kąta, a z rozwiązań równania kwadratowego odrzucamy to, przy którym szukany bok byłby dłuższy od najdłuższego.
Dla równanie ma w trójkącie dwa rozwiązania: kąt ostry i kąt rozwarty , bo ze . Właściwy kąt wybieramy z treści — z informacji, że trójkąt jest ostrokątny, albo z tego, który bok jest najdłuższy. Cosinus wyznacza kąt trójkąta jednoznacznie, więc kąt obliczony z twierdzenia cosinusów nie wymaga takiego wyboru.
Przekątna czworokąta wpisanego w okrąg
W tym wariancie znamy długości boków czworokąta wpisanego w okrąg i szukamy długości jego przekątnej. Przekątna dzieli czworokąt na dwa trójkąty, a z kąty leżące naprzeciw przekątnej mają miary i . Kwadrat przekątnej zapisujemy z twierdzenia cosinusów w obu trójkątach i przyrównujemy oba wyrażenia, korzystając z równości:
Z otrzymanego równania obliczamy , a potem przekątną. Zadania o czworokątach wpisanych w okrąg i opisanych na okręgu zostały zebrane w osobnym typie .
Odcinek dzielący figurę — twierdzenia w dwóch trójkątach
W tym wariancie odcinek poprowadzony z wierzchołka albo przekątne czworokąta dzielą figurę na trójkąty, które mają wspólny bok lub kąt albo kąty dopełniające się do . W jednym trójkącie obliczamy wspólny element z twierdzenia cosinusów lub sinusów, a w drugim korzystamy z niego, by wyznaczyć szukany bok, kąt albo wartość funkcji trygonometrycznej kąta.
W tym zadaniu dwa trójkąty mają wspólny kąt przy wierzchołku: z twierdzenia cosinusów w mniejszym trójkącie obliczamy cosinus tego kąta, a w większym zapisujemy równanie z nieznanym bokiem.
Tutaj z twierdzenia cosinusów obliczamy długość odcinka, który dzieli trójkąt równoboczny, a potem z twierdzenia sinusów — sinus szukanego kąta. Tangens obliczamy z sinusa i cosinusa.
Tutaj twierdzenie sinusów w dwóch trójkątach daje dwa wyrażenia na ten sam stosunek boków. Przyrównujemy je i upraszczamy z oraz wzorów na funkcje podwojonego kąta.
Tutaj trójkąty wyznaczają przekątne prostokąta, które przecinają się w połowie — sinus kąta między przekątnymi obliczamy z twierdzenia sinusów w jednym z czterech trójkątów albo z pola prostokąta.



