Ten typ obejmuje zadania, w których obliczamy boki, obwód lub pole . Boki tworzące kąt prosty to przyprostokątne i , a najdłuższy bok, leżący naprzeciw kąta prostego, to przeciwprostokątna . Korzystamy z i ze :
Gdy kąt ostry ma miarę , lub , boki wyznaczamy szybciej z zależności w trójkątach szczególnych — opisują je dwa ostatnie warianty.
Zanim zastosujemy twierdzenie Pitagorasa, ustalamy, który bok jest przeciwprostokątną — to zawsze najdłuższy bok, leżący naprzeciw kąta prostego. Gdy boki zależą od niewiadomej, rozwiązania równania sprawdzamy: odrzucamy te, dla których któryś bok miałby długość ujemną lub równą zeru.
Zadania, w których korzystamy z sinusa, cosinusa lub tangensa kąta ostrego, zostały zebrane w osobnym typie , a zadania z trójkątem prostokątnym danym współrzędnymi wierzchołków — w typie . Zadania o okręgach wpisanych w trójkąt prostokątny i opisanych na nim zostały zebrane w osobnym typie .
Trzeci bok z dwóch danych
W tym wariancie znamy długości dwóch boków i z obliczamy trzeci. Jeśli znamy przyprostokątne, przeciwprostokątna jest równa , a jeśli znamy przeciwprostokątną i przyprostokątną , druga przyprostokątna jest równa . Następnie obliczamy obwód jako sumę boków albo pole jako połowę iloczynu przyprostokątnych.
Boki wyrażone przez niewiadomą
W tym wariancie boki trójkąta zależą od jednej niewiadomej. Oznaczamy niewiadomą przez , wyrażamy przez nią wszystkie boki i z twierdzenia Pitagorasa otrzymujemy . Rozwiązujemy je za pomocą wyróżnika i zostawiamy tylko rozwiązanie, dla którego wszystkie boki są dodatnie.
W tym zadaniu przeciwprostokątna jest dłuższa od każdej przyprostokątnej o inną liczbę, więc obie przyprostokątne wyrażamy przez przeciwprostokątną.
Tutaj znamy przeciwprostokątną, a przyprostokątne różnią się o daną liczbę, więc krótszą przyprostokątną oznaczamy przez , a dłuższą wyrażamy przez nią; szukamy obwodu.
Pole i zależność między przyprostokątnymi
W tym wariancie znamy pole trójkąta i zależność między przyprostokątnymi, a szukamy przeciwprostokątnej. Ze i z danej zależności układamy . Po podstawieniu jednej przyprostokątnej wyrażonej przez drugą otrzymujemy równanie kwadratowe, a gdy znamy już przyprostokątne, przeciwprostokątną obliczamy z twierdzenia Pitagorasa.
Trójkąt o kątach , ,
W tym wariancie kąt ostry trójkąta ma miarę lub . Taki trójkąt jest połową trójkąta równobocznego, więc z jego boki pozostają w stosunku:
Tutaj to przyprostokątna leżąca naprzeciw kąta , — przyprostokątna naprzeciw kąta , a — przeciwprostokątna. Z jednego znanego boku obliczamy więc pozostałe bez twierdzenia Pitagorasa.
W tym zadaniu znamy dłuższą przyprostokątną, więc najpierw wyznaczamy z niej krótszą przyprostokątną, a potem pole trójkąta.
Tutaj punkt na przyprostokątnej wyznacza drugi trójkąt o kątach , i , więc zależność między bokami stosujemy po kolei w obu trójkątach, a szukamy odcinka na tej przyprostokątnej.
Tutaj w trójkąt wpisano kwadrat, który odcina trzy mniejsze trójkąty o tych samych kątach, więc tę samą zależność między bokami stosujemy w każdym z nich, aby wyrazić boki dużego trójkąta przez bok kwadratu.
Trójkąt prostokątny równoramienny
W tym wariancie trójkąt jest prostokątny i równoramienny, czyli ma kąty , , i jest połową kwadratu. Z jego boki pozostają w stosunku:
Tutaj to przyprostokątna, a — przeciwprostokątna, czyli przekątna kwadratu o boku .
W tym zadaniu znamy przeciwprostokątną trójkąta prostokątnego równoramiennego, a szukamy obwodu.
Tutaj odcinek łączy wierzchołek ze środkiem przyprostokątnej i ma daną długość, więc w mniejszym trójkącie prostokątnym stosujemy twierdzenie Pitagorasa i z otrzymanego równania wyznaczamy przyprostokątną.



