Ten typ obejmuje zadania, w których obliczamy, jakim jednej liczby jest druga. Dzielimy liczbę, o którą pytamy, przez liczbę odniesienia i mnożymy wynik przez :
Tu to liczba, od której liczymy procent — w treści stoi zwykle po słowach „procent liczby”, „wszystkich” albo „w stosunku do”. Wynik przekracza , gdy .
Znane wartości liczbowe
W tym wariancie znamy obie wartości liczbowe. Ustalamy, która liczba jest liczbą odniesienia, a która porównywaną częścią, i obliczamy .
W tym zadaniu część i całość są dane wprost w treści, więc wystarczy je podzielić i zamienić wynik na procent.
Tutaj liczebności odczytujemy z diagramu słupkowego: część to suma kilku słupków, a całość — liczba wszystkich pracowników. Wynik zaokrąglamy do pełnego procentu.
Tutaj liczby samochodów odczytujemy z diagramu i porównujemy dwie grupy, a nie część z całością, więc wynik może być większy niż .
Znany stosunek wielkości
W tym wariancie nie znamy wartości, tylko zależność między nimi. Wielkości zapisujemy jako wielokrotności wspólnej niewiadomej, np. i , a przy obliczaniu ilorazu się skraca, więc wynik od niej nie zależy.
W tym zadaniu udziały wspólników opisuje stosunek czterech liczb, więc udział największego z nich to jego część stosunku podzielona przez sumę wszystkich części.
Tutaj zależność opisano słowami „cztery razy więcej”, a pytamy o udział mniejszej grupy w całej klasie, więc całość to suma obu grup.
Tutaj licznik i mianownik ułamka zmieniają się o dane procenty, więc nowy ułamek zapisujemy przez stary, mnożąc licznik i mianownik przez czynniki zmian.
Odwrócenie zależności procentowej
W tym wariancie wiemy, jakim procentem liczby jest liczba , a pytamy, jakim procentem liczby jest . Z równości wyznaczamy :
Zależność procentowa nie jest symetryczna: jeśli stanowi liczby , to stanowi liczby , a nie .
W tym zadaniu pierwsza liczba stanowi mniej niż drugiej, więc po odwróceniu zależności otrzymujemy procent większy niż .
Tutaj odwróconą zależność zapisujemy jako równość z ułamkiem zwykłym, a nie w procentach.
