Ten typ obejmuje zadania, w których obliczamy i zestawu danych oraz interpretujemy odchylenie standardowe jako miarę rozproszenia danych wokół . Dla danych o średniej :
Wariancja to średnia kwadratów odchyleń danych od średniej, a odchylenie standardowe jest jej pierwiastkiem i ma tę samą jednostkę co dane. Im większe , tym bardziej dane są rozrzucone wokół średniej. Średnią najczęściej obliczamy z tabeli liczebności; zadania, w których obliczamy samą średnią, zostały zebrane w osobnym typie .
Obliczanie wariancji i odchylenia standardowego
W tym wariancie znamy dane i obliczamy wariancję lub odchylenie standardowe. Najpierw wyznaczamy średnią, potem kwadraty odchyleń od niej. Gdy dane są zebrane w tabeli liczebności, każdy kwadrat odchylenia mnożymy przez liczebność wartości — wariancja jest wtedy kwadratów odchyleń:
W tym zadaniu dane są wypisane jako krótka lista ocen, więc odchylenie od średniej obliczamy dla każdej oceny osobno; wygodna jest też druga postać wzoru — średnia kwadratów minus kwadrat średniej.
Tutaj dane są w tabeli liczebności, więc kwadraty odchyleń mnożymy przez liczebności, a obliczone odchylenie standardowe porównujemy z podaną normą.
Tutaj liczebności są dane symbolicznie — każda z dwóch wartości występuje razy — więc skraca się zarówno w średniej, jak i w wariancji.
Wyniki typowe — przedział wokół średniej
W tym wariancie sprawdzamy, które dane są „typowe”, czyli różnią się od średniej o mniej niż jedno :
Obliczamy średnią i odchylenie standardowe, a potem porównujemy każdą daną z końcami przedziału .
W tym zadaniu odchylenie standardowe jest podane, więc obliczamy tylko średnią i porównujemy dane z końcami przedziału.
Tutaj odchylenie standardowe trzeba najpierw obliczyć i jest ono liczbą niewymierną, więc do porównań wystarczy jego przybliżenie; pytanie dotyczy godzin, w których wynik nie był typowy.
Warunek „o mniej niż jedno odchylenie standardowe” jest nierównością ostrą, więc końce przedziału nie są wynikami typowymi. Przedział wyznacza , a nie wariancja — przed porównaniem trzeba spierwiastkować wariancję.