Ten typ obejmuje zadania z działań na i , także na i liczbach ujemnych. Dodając lub odejmując ułamki zwykłe, sprowadzamy je najpierw do wspólnego mianownika. Mnożąc, mnożymy liczniki i mianowniki, a dzieląc — mnożymy przez dzielnika:
Tutaj mianowniki i oraz licznik są różne od zera. Liczbę mieszaną przed mnożeniem lub dzieleniem zamieniamy na , np. .
Obliczanie wartości wyrażenia z ułamkami zwykłymi
W tym wariancie obliczamy wartość wyrażenia, w którym występują ułamki zwykłe i liczby mieszane, a ułamki dziesiętne zamieniamy na zwykłe. Zachowujemy : najpierw nawiasy, potem mnożenie i dzielenie, a na końcu dodawanie i odejmowanie. Wynik często porównujemy z podaną liczbą.
W tym zadaniu mnożenie wykonujemy przed odejmowaniem, a iloczyn jest ujemny — odjęcie liczby ujemnej zamienia się w dodawanie.
Tutaj w nawiasie stoją ułamek dziesiętny i liczba mieszana, więc obie liczby zamieniamy na ułamki zwykłe i sprowadzamy do wspólnego mianownika, a potem dzielimy przez liczbę ujemną.
Tutaj obliczamy cztery wyrażenia z różnymi działaniami — także na ułamkach dziesiętnych — i każdy wynik porównujemy z podaną liczbą mieszaną.
Ułamki zwykłe o mianownikach takich jak , , , czy łatwo zamienić na dziesiętne, np. . Ułamki takie jak czy mają nieskończone rozwinięcie dziesiętne, więc w wyrażeniach z nimi liczymy na ułamkach zwykłych.
Działania na ułamkach dziesiętnych
W tym wariancie liczymy na ułamkach dziesiętnych. Dodając i odejmując, zapisujemy liczby tak, aby przecinek stał pod przecinkiem. Mnożąc, mnożymy jak liczby naturalne, a w wyniku oddzielamy przecinkiem tyle cyfr, ile łącznie było po przecinku w obu czynnikach. Dzieląc, przesuwamy przecinek w dzielnej i w dzielniku o tyle samo miejsc w prawo, aż dzielnik stanie się liczbą naturalną.
W tym zadaniu nie obliczamy wyników, tylko zapisujemy iloraz i iloczyn ułamków dziesiętnych za pomocą liczb naturalnych — przesuwając przecinek albo zamieniając ułamki dziesiętne na ułamki o mianownikach , , .
Tutaj każdy wynik porównujemy z liczbą . Mnożenie przez liczbę bliską liczbie całkowitej można zastąpić mnożeniem przez tę liczbę całkowitą i odjęciem małej poprawki.
Tutaj wyniki są ujemne, więc po obliczeniach porównujemy liczby ujemne — większa jest ta, która leży bliżej zera.
Tutaj szukamy brakującego składnika sumy, więc od sumy odejmujemy znany składnik. Odjęcie liczby ujemnej zastępujemy dodaniem liczby do niej przeciwnej.
Ułamek jako część całości
W tym wariancie obliczamy, ile wynosi pewna część całości, albo sprawdzamy, jaką częścią całości jest dana liczba. Ułamek liczby obliczamy, mnożąc ułamek przez tę liczbę, np. liczby to . Kreska ułamkowa oznacza dzielenie, więc część, jaką liczba stanowi z liczby , to . Wszystkie części jednej całości dają razem .
W tym zadaniu dane odczytujemy z diagramu słupkowego i sprawdzamy, czy jedna liczba stanowi podaną część drugiej.
Tutaj ułamek dotyczy nie całej działki, tylko części, która pozostała, więc najpierw obliczamy tę pozostałą część.
Tutaj sprawdzamy, czy części można wydzielić z jednej całości — dodajemy ułamki i porównujemy sumę z .
Ułamki w zadaniach tekstowych z jednostkami
W tym wariancie z treści ustalamy, jakie działanie wykonać na ułamkach: dodajemy lub odejmujemy długości i masy, mnożymy, gdy wielkość rośnie kilka razy, a dzielimy, gdy sprawdzamy, ile razy jedna wielkość mieści się w drugiej. Przed obliczeniami wyrażamy wielkości w tych samych jednostkach, a wynik zamieniamy na jednostkę, o którą pyta zadanie.
W tym zadaniu odejmujemy długości podane jako ułamek zwykły i słownie jako „pół metra”, a wynik zamieniamy z metrów na centymetry.
Tutaj odróżniamy „razy większy” od „o ile większy”: najpierw mnożymy przez ułamek dziesiętny, a potem odejmujemy.
Tutaj grubość książki obliczamy z rysunku pierwszej półki, a potem sprawdzamy, ile razy mieści się ona w szerokości półki — dzielimy przez ułamek.
Tutaj wartości odżywcze podano na sto gramów produktu, a składniki porównujemy w różnych jednostkach, więc przed dzieleniem zamieniamy gramy na miligramy.
Ułamki spełniające podane warunki
W tym wariancie szukamy wszystkich ułamków o podanym mianowniku, które leżą między dwiema liczbami. Liczby te zapisujemy jako ułamki o tym samym mianowniku — liczbę naturalną jako — i porównujemy liczniki.


