Ten typ obejmuje zadania, w których znamy pewnej liczby albo wartość po zmianie o dany procent i szukamy tej liczby. Z definicji , więc gdy liczby jest równe , układamy i dzielimy znaną wartość przez ułamek odpowiadający procentowi:
Procent zmiany zawsze liczymy od wartości sprzed zmiany. Jeśli cena po obniżce o wynosi , to cena początkowa nie jest równa powiększonemu o , bo stanowi ceny początkowej, a nie .
Liczba, której procent znamy
W tym wariancie wiemy, ile wynosi szukanej liczby — np. rata stanowiąca część ceny albo marża jako procent kapitału. Zapisujemy procent jako ułamek dziesiętny i rozwiązujemy równanie .
W tym zadaniu znamy wartość kilku procent nieznanej liczby, więc dzielimy tę wartość przez odpowiadający im ułamek dziesiętny.
Tutaj procent nie jest liczbą całkowitą, więc ułamek dziesiętny ma kilka miejsc po przecinku — dzielenie łatwiej wykonać, mnożąc obie liczby przez tę samą potęgę dziesięciu.
Tutaj dana liczba stanowi więcej niż szukanej liczby, więc szukana liczba jest od niej mniejsza.
Wartość sprzed podwyżki lub obniżki
W tym wariancie znamy wartość po jednej zmianie o i szukamy wartości początkowej . Po podwyżce wartość wynosi , a po obniżce — , więc znaną wartość dzielimy przez ten czynnik:
W tym zadaniu znamy cenę po obniżce i szukamy ceny sprzed niej — cena po obniżce o stanowi ceny początkowej.
Tutaj cena wzrosła, więc znana kwota stanowi więcej niż ceny początkowej i dzielimy ją przez czynnik większy od jedynki.
Tutaj liczebność wzrosła o ponad . Wzrost o oznacza, że nowa wartość stanowi poprzedniej, a nie — łatwo tu o pomyłkę.
