Ten typ obejmuje zadania o : obliczamy jego wysokość , wysokość ściany bocznej , krawędzie, pole powierzchni i objętość oraz kąty, jakie krawędzie i ściany tworzą z płaszczyzną podstawy. Podstawą jest kwadrat o boku , a ściany boczne są przystającymi trójkątami równoramiennymi. Pole powierzchni i objętość obliczamy ze i ze :
Tutaj jest polem powierzchni całkowitej, — polem podstawy, a — polem jednej ściany bocznej. Spodek wysokości ostrosłupa jest punktem przecięcia przekątnych podstawy. Z przekątne mają długość i dzielą się na połowy, więc , a odległość punktu od środka krawędzi jest równa . Prawie każde zadanie sprowadza się do jednego z dwóch trójkątów prostokątnych z przyprostokątną : trójkąta z krawędzią boczną albo trójkąta z wysokością ściany bocznej .
Kąt nachylenia krawędzi bocznej do płaszczyzny podstawy ma wierzchołek i ramiona oraz — drugie ramię leży na przekątnej podstawy. Kąt nachylenia ściany bocznej ma wierzchołek i ramiona oraz , prostopadłe do krawędzi . Kąty i leżą w ścianach bocznych i nie są kątami nachylenia do podstawy.
Zadania o ostrosłupach czworokątnych, które nie są prawidłowe — z prostokątem lub rombem w podstawie albo z krawędzią boczną prostopadłą do podstawy — zostały zebrane w osobnym typie , a zadania o ostrosłupie prawidłowym trójkątnym, rozwiązywane za pomocą tych samych trójkątów prostokątnych — w typie .
Objętość z wymiarów lub zależności między nimi
W tym wariancie wyznaczamy objętość ostrosłupa, krawędź podstawy lub wysokość ze : podstawiamy dane i rozwiązujemy równanie z jedną niewiadomą.
W tym zadaniu znamy objętość i wysokość, więc ze wzoru na objętość otrzymujemy równanie z niewiadomą .
Tutaj wysokość jest wyrażona przez krawędź podstawy, więc po podstawieniu do wzoru na objętość otrzymujemy równanie z niewiadomą .
Tutaj ostrosłup jest zbudowany w sześcianie: wierzchołkiem jest środek górnej ściany, a podstawą — dolna ściana, więc krawędź podstawy i wysokość ostrosłupa są równe krawędzi sześcianu.
Pole powierzchni — podstawa i ściany boczne
W tym wariancie korzystamy z pola podstawy , pola jednej ściany bocznej , obliczanego ze , i pola powierzchni bocznej . Dane pole całkowite lub zależność między polami zapisujemy równaniem z niewiadomymi i , np. stosunek pola powierzchni bocznej do pola podstawy:
W tym zadaniu znamy krawędź podstawy i pole powierzchni całkowitej, więc odejmujemy pole podstawy i z pola jednej ściany wyznaczamy jej wysokość.
Tutaj dane są pole powierzchni całkowitej i stosunek pola powierzchni bocznej do pola podstawy, więc oba pola wyrażamy przez .
Tutaj znamy tylko stosunek pól, więc nie wyznaczymy samych długości — z tej zależności obliczamy stosunek wysokości ściany bocznej do krawędzi podstawy.
Wysokość ostrosłupa i wysokość ściany bocznej
W tym wariancie korzystamy z trójkąta prostokątnego , w którym przyprostokątnymi są wysokość ostrosłupa i odcinek o długości , a przeciwprostokątną — wysokość ściany bocznej . Z :
Znając dwie z tych długości, obliczamy trzecią.
W tym zadaniu znamy krawędź podstawy i wysokość ostrosłupa, a szukamy wysokości ściany bocznej.
Tutaj żadnej z tych długości nie znamy wprost: krawędź podstawy wyznaczamy z pola podstawy, a wysokość ściany — z pola powierzchni bocznej; na końcu obliczamy objętość.
Wysokość ostrosłupa z trójkąta z krawędzią boczną
W tym wariancie znamy krawędź boczną i krawędź podstawy, a szukamy wysokości ostrosłupa. W trójkącie prostokątnym przyprostokątnymi są wysokość i połowa przekątnej podstawy, wyznaczona z , więc z :
Gdy wszystkie krawędzie ostrosłupa mają tę samą długość , ściany boczne są trójkątami równobocznymi, a z tej zależności otrzymujemy .
W tym zadaniu wprost podano, że wszystkie krawędzie ostrosłupa mają tę samą długość.
Tutaj ściany boczne są trójkątami równobocznymi, więc krawędź boczna jest równa krawędzi podstawy.
Kąt nachylenia krawędzi bocznej do płaszczyzny podstawy
W tym wariancie interesuje nas kąt między krawędzią boczną a płaszczyzną podstawy. Z definicji jest to kąt między krawędzią a jej rzutem prostokątnym na podstawę, czyli połową przekątnej . Leży on w trójkącie prostokątnym , więc z definicji , i :
Tak samo wyznaczamy kąt nachylenia przekątnej graniastosłupa do płaszczyzny podstawy — zadania o nim zostały zebrane w osobnym typie .
W tym zadaniu kąt nachylenia krawędzi bocznej ma miarę szczególną, więc znając długość krawędzi, boki trójkąta obliczamy z .
Tutaj szukamy cosinusa kąta nachylenia, a poza krawędzią podstawy znamy tylko stosunek pola powierzchni całkowitej do pola podstawy — z niego wyznaczamy wysokość ściany i krawędź boczną.
Tutaj dany jest tangens kąta między krawędzią boczną a wysokością ostrosłupa — to drugi kąt ostry trójkąta , przy wierzchołku .
Tutaj nic nie obliczamy — na rysunku wskazujemy kąt między krawędzią boczną a jej rzutem prostokątnym na płaszczyznę podstawy.
Kąt nachylenia ściany bocznej do płaszczyzny podstawy
W tym wariancie interesuje nas . Wysokość ściany i odcinek są prostopadłe do krawędzi , więc szukanym kątem jest kąt w trójkącie prostokątnym :
W tym zadaniu kąt nachylenia ma miarę szczególną, a dana jest wysokość ściany bocznej, więc pozostałe boki trójkąta obliczamy z zależności między bokami takiego trójkąta.
Tutaj dana jest wysokość ściany bocznej, czyli przeciwprostokątna, a o kącie wiemy tylko, ile wynosi jego tangens — wygodnie jest wyznaczyć z niego sinus i cosinus tego kąta.
Tutaj spośród długości znamy tylko krawędź boczną, więc oprócz trójkąta korzystamy z trójkąta albo z trójkąta prostokątnego w ścianie bocznej.
Tutaj zamiast kąta dany jest trójkąt równoboczny w przekroju przez przekątną podstawy — z niego wyznaczamy wysokość ostrosłupa i krawędź podstawy, a potem sinus kąta nachylenia ściany.
Trójkąt w przekroju ostrosłupa przez jego wysokość
W tym wariancie korzystamy z trójkąta równoramiennego, który powstaje w przekroju ostrosłupa płaszczyzną zawierającą jego wysokość. Przekrój przez przekątną podstawy to trójkąt o ramionach równych krawędzi bocznej i podstawie , a przekrój przez wysokości przeciwległych ścian bocznych — trójkąt o ramionach i podstawie . Wysokością obu trójkątów jest wysokość ostrosłupa.
Z kąty przy podstawie takiego przekroju są równe, więc znając kąt przy jego wierzchołku, znamy wszystkie jego kąty.
W tym zadaniu kąt między przeciwległymi krawędziami bocznymi ma miarę szczególną, przy której przekrój przez przekątną podstawy jest trójkątem równobocznym; dana jest też przekątna podstawy.
Tutaj wszystkie krawędzie są równe, więc przekrój przez przekątną podstawy ma takie same boki jak trójkąt z podstawy; pytamy o kąt przy wierzchołku tego przekroju.
Tutaj przekrój przechodzi przez wysokości przeciwległych ścian bocznych, a kąt między nimi ma miarę szczególną, przy której ten przekrój jest trójkątem równobocznym.




