Ten typ obejmuje zadania, w których obliczamy : jej wzór, czyli funkcję pochodną , albo , którą otrzymujemy, podstawiając do wzoru pochodnej. Pochodne potęg i innych funkcji odczytujemy z , np. . Z wiemy, że pochodna sumy jest sumą pochodnych, a stały czynnik wyłączamy przed pochodną. Dla iloczynu i ilorazu funkcji zachodzą wzory:
Wzór na pochodną ilorazu stosujemy tam, gdzie . Najczęstszy błąd to odwrócenie kolejności odejmowania w liczniku — otrzymujemy wtedy pochodną z przeciwnym znakiem.
Pochodna w punkcie jest współczynnikiem kierunkowym stycznej do wykresu, a zadania o stycznej zostały zebrane w osobnym typie .
Pochodna ilorazu
W tym wariancie funkcja jest ilorazem dwóch wielomianów. Pochodną obliczamy ze wzoru na pochodną ilorazu i porządkujemy jej licznik.
W tym zadaniu wystarczy wprost zastosować wzór na pochodną ilorazu i podstawić dany argument do otrzymanego wzoru.
Tutaj wybieramy wzór pochodnej spośród czterech podobnych — różnią się one znakami i współczynnikami, więc pilnujemy kolejności odejmowania w liczniku.
Tutaj argument jest liczbą niewymierną, więc przed podstawieniem upraszczamy wzór pochodnej — wyłączamy wspólny czynnik z nawiasu w mianowniku i skracamy ułamek.
Uproszczenie wzoru przed obliczeniem pochodnej
W tym wariancie wzór funkcji warto najpierw przekształcić, żeby zamiast ilorazu różniczkować prostsze wyrażenie. Rozkładamy licznik na czynniki i skracamy ułamek albo wydzielamy z licznika wielokrotność mianownika. Przekształcony wzór opisuje tę samą funkcję tylko w jej dziedzinie — liczby zerujące mianownik nadal są z niej wyłączone.
W tym zadaniu licznik rozkładamy ze , a po skróceniu funkcja jest trójmianem kwadratowym.
Tutaj licznik zapisujemy jako wielokrotność mianownika powiększoną o liczbę, więc funkcja jest różnicą stałej i prostego ułamka. Równie dobrze można od razu zastosować wzór na pochodną ilorazu.
Równanie z pochodną zależną od parametru
W tym wariancie wzór funkcji zawiera parametr, a warunek z treści dotyczy wartości pochodnej. Pochodną obliczamy, traktując parametr jak stałą, podstawiamy dany argument i rozwiązujemy otrzymane równanie z parametrem. Na koniec sprawdzamy, czy argument należy do dziedziny funkcji.
W tym zadaniu parametr jest też argumentem, w którym obliczamy pochodną, więc otrzymujemy równanie trzeciego stopnia z parametrem — rozkładamy je na czynniki, grupując wyrazy.
