Ten typ obejmuje zadania z poziomu rozszerzonego, w których wykazujemy, że jest prawdziwa dla wszystkich liczb spełniających założenia. Przekształcamy ją równoważnie, zgodnie z , aż otrzymamy nierówność, której prawdziwość widać od razu — najczęściej sumę kwadratów albo iloczyn czynników o znanych znakach. Korzystamy przy tym ze , także trzeciego stopnia:
Zadania z poziomu podstawowego, rozwiązywane podobnymi metodami, zostały zebrane w osobnym typie , a zadania, w których z nierówności wnioskujemy o równości liczb — w typie .
Każdy krok musi prowadzić do nierówności równoważnej poprzedniej — wtedy z prawdziwości ostatniej nierówności wynika prawdziwość wyjściowej. Obie strony mnożymy tylko przez wyrażenie o znanym znaku, a do kwadratu podnosimy tylko wtedy, gdy obie strony są nieujemne. W nierówności ostrej wskazujemy założenie, z którego wynika, że otrzymane wyrażenie jest dodatnie, a nie tylko nieujemne.
Rozkład na sumę kwadratów
W tym wariancie przenosimy wszystkie wyrazy na jedną stronę i zapisujemy otrzymane wyrażenie jako sumę kwadratów z dodatnimi współczynnikami, ewentualnie powiększoną o liczbę dodatnią. Wyrazy rozbijamy i uzupełniamy do pełnych kwadratów ze :
Suma kwadratów jest nieujemna. W nierówności ostrej korzystamy z założenia, np. , z którego wynika, że co najmniej jeden kwadrat jest dodatni.
W tym zadaniu wyraz z kwadratem jednej zmiennej rozbijamy na dwie części tak, aby jedna dopełniła kwadrat różnicy, a druga — kwadrat sumy.
Tutaj przed rozbiciem wyrazów mnożymy obie strony przez — wtedy każdy iloczyn zmiennych i każdy wyraz liniowy trafia do innego kwadratu różnicy.
Tutaj nierówność jest ostra, a z założenia zmienne są różne — dlatego kwadrat ich różnicy jest dodatni. Drugi kwadrat zawiera iloczyn zmiennych.
Rozkład na czynniki i znak iloczynu
W tym wariancie przenosimy wszystkie wyrazy na jedną stronę i rozkładamy wyrażenie na czynniki — grupując wyrazy, wyłączając wspólny czynnik przed nawias albo korzystając ze . Znak iloczynu ustalamy ze znaków czynników, które wynikają z założeń:
Czynnik w postaci kwadratu, np. , jest nieujemny, a dla — dodatni.
W tym zadaniu wyłączamy przed nawias sumę, która występuje po obu stronach, a w nawiasie zostaje kwadrat różnicy. Założenie wyklucza przypadek, w którym ten kwadrat jest równy zeru, więc nierówność jest ostra.
Tutaj sumę sześcianów rozkładamy , a po wyłączeniu wspólnego czynnika otrzymujemy iloczyn kwadratu różnicy i czynnika, którego znak wynika z założenia.
Tutaj po pogrupowaniu wyrazów otrzymujemy iloczyn dwóch różnic, które dla różnych liczb mają zawsze ten sam znak. Możemy też wyłączyć kwadrat różnicy i wykazać, że pozostały trójmian jest dodatni.
Nierówność z ułamkami — mnożenie przez wyrażenie dodatnie
W tym wariancie zmienne występują w mianownikach, a z założeń wynika, że mianowniki są dodatnie. Zgodnie z mnożymy obie strony przez wspólny mianownik — wyrażenie dodatnie, więc zwrot nierówności się nie zmienia:
Ta równoważność zachodzi dla . Otrzymaną nierówność bez ułamków porządkujemy i rozkładamy na czynniki albo zapisujemy jako sumę kwadratów.
W tym zadaniu oba mianowniki są dodatnie z założenia, a po uporządkowaniu otrzymujemy sumę kwadratu różnicy i wyrażenia, którego znak wynika z podanej kolejności zmiennych.
Tutaj mnożymy przez iloczyn kwadratów obu zmiennych, a otrzymaną nierówność trzeciego stopnia rozkładamy na czynniki, grupując wyrazy.
Tutaj występuje jedna zmienna, a po pomnożeniu przez nią otrzymujemy wielomian trzeciego stopnia. Jego pierwiastek znajdujemy wśród dzielników wyrazu wolnego z i rozkładamy wielomian na czynniki.
Nierówność kwadratowa względem jednej zmiennej
W tym wariancie nierówność z dwiema zmiennymi traktujemy jako nierówność kwadratową z niewiadomą , a drugą zmienną — jako parametr. Korzystamy z :
Ta nierówność zachodzi dla każdej liczby , gdy i ; gdy , trójmian jest nieujemny i zeruje się w jednym punkcie. Wyróżnik zależy od drugiej zmiennej, więc jego znak ustalamy z założeń.
W tym zadaniu wyróżnik trójmianu względem drugiej zmiennej jest ujemny tylko dla liczb spełniających założenie. Zadanie można też rozwiązać, wydzielając kwadrat różnicy i badając znak pozostałego trójmianu.
Wykorzystanie równości z założenia
W tym wariancie zmienne są związane równością, np. znamy ich sumę albo sumę ich kwadratów. Wyznaczamy z niej jedną zmienną i podstawiamy do tezy albo zastępujemy nią liczby w tezie tak, aby wszystkie wyrazy miały ten sam stopień. Otrzymaną nierówność zwykle sprowadzamy do nierówności , korzystając ze .
W tym zadaniu znamy sumę zmiennych, więc jedynki w licznikach zastępujemy tą sumą albo wyznaczamy z niej jedną zmienną i podstawiamy. Mianowniki są dodatnie, więc możemy przez nie pomnożyć.
Tutaj znamy sumę kwadratów zmiennych. Obie strony tezy są dodatnie, więc podnosimy je do kwadratu, a liczbę po prawej stronie zapisujemy za pomocą sumy kwadratów z założenia.
Nierówność z pierwiastkami — podnoszenie do kwadratu
W tym wariancie w nierówności występują . Gdy obie strony są nieujemne, podniesienie ich do kwadratu daje nierówność równoważną:
Ta równoważność zachodzi dla i . Po podniesieniu do kwadratu pierwiastków ubywa, a gdy któryś zostaje, przekształcenie powtarzamy.
W tym zadaniu po pierwszym podniesieniu do kwadratu zostaje jeden pierwiastek, więc przekształcenie powtarzamy albo zapisujemy wyrażenie jako kwadrat różnicy pierwiastków.
Badanie funkcji za pomocą pochodnej
W tym wariancie nierówność traktujemy jako własność funkcji: porównanie wartości i wynika z monotoniczności funkcji, a nierówność dla wszystkich — z tego, że najmniejsza wartość funkcji jest dodatnia. Obliczamy funkcji i badamy jej znak, korzystając z : funkcja jest rosnąca w przedziale, w którym , i malejąca tam, gdzie .
W tym zadaniu obie strony mają postać i dla tej samej funkcji, więc wystarczy wykazać, że jest ona malejąca w przedziale, do którego należą obie liczby. Nierówność można też udowodnić, mnożąc przez dodatnie mianowniki i rozkładając różnicę na czynniki.
Tutaj wielomian czwartego stopnia osiąga najmniejszą wartość w punkcie, w którym pochodna zmienia znak z ujemnego na dodatni — wystarczy wykazać, że ta wartość jest dodatnia. Wielomian można też zapisać jako sumę dwóch kwadratów i liczby dodatniej.


